Ongeveer één op de vijf kinderen op de basisschool heeft voor korte of langere tijd extra zorg en begeleiding nodig. Ze hebben bijvoorbeeld moeite met leren of hebben gedragsproblemen. Dit zijn bijvoorbeeld leerlingen met ADHD, dyslexie of bepaalde vormen van autisme. Maar ook hoogbegaafde leerlingen vragen specifieke aandacht. Doel van het project 'Weer samen naar school' (WSNS) is dat kinderen de benodigde zorg en begeleiding zo veel mogelijk op de basisschool krijgen.

Basisscholen werken hiervoor samen in een samenwerkingsverband. Als blijkt dat het op de basisschool toch niet goed lukt, gaan kinderen naar een speciale school voor basisonderwijs. Dit is bij voorkeur tijdelijk.

Het WSNS-beleid is bedoeld voor alle basisschoolleerlingen inclusief de leerlingen die speciale zorg en begeleiding nodig hebben. Lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapte leerlingen en leerlingen met ernstige gedrags- of psychiatrische stoornissen zijn géén doelgroep van WSNS. Deze leerlingen kunnen naar een school voor speciaal onderwijs of met een leerlinggebonden financiering (het rugzakje) naar de reguliere basisschool.

Doelgroepen WSNS

Het project WSNS houdt zich bezig met een brede doelgroep, namelijk 'alle leerlingen die extra zorg nodig hebben'. Daaronder vallen vier specifieke groepen:

- Leerlingen met een stoornis in het autismespectrum
- Leerlingen met ADHD
- Dyslectische leerlingen
- hoogbegaafde leerlingen.

Het is de verantwoordelijkheid van de scholen om deze leerlingen passende zorg en begeleiding te bieden. OCW ondersteunt scholen en leraren hierbij op verschillende manieren. Zo is in 2001 het Landelijk Netwerk Autisme van start gegaan. Voor het onderwijs aan kinderen met ADHD bestaan handreikingen, brochures en cursussen. Ter ondersteuning van het onderwijs aan kinderen met dyslexie zijn de Protocollen Dyslexie en het Masterplan Dyslexie ontwikkeld. Voor hoogbegaafde leerlingen zijn informatiepunten opgericht.

Opvang zorgleerlingen

In het zorgplan staat hoe de betrokken scholen (met het extra budget) zorgen voor een goede opvang van de zorgleerlingen. Hierin staan de voorzieningen beschreven voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Naast speciale begeleiding vanuit het speciaal basisonderwijs, kan de basisschool hulpklassen inrichten. Of de school kan interne begeleiders of remedial teachers aanstellen. De basisschool krijgt op deze manier 'meer gespecialiseerde handen' in huis. Via de medezeggenschapsraad van de school kunnen ouders invloed uitoefenen op het zorgplan.

Permanente Commissie Leerlingenzorg (PCL)

Ieder samenwerkingsverband heeft een Permanente Commissie Leerlingenzorg: de PCL. Deze commissie beoordeelt of plaatsing op een speciale school voor basisonderwijs noodzakelijk is of dat de leerling andere zorg nodig heeft die op de eigen of op een andere school binnen het samenwerkingsverband kan worden geboden. De PCL kan dus ook een adviserende rol hebben. Een PCL beslist alleen over toelaatbaarheid, niet over toelating. De schoolleiding van de speciale school voor basisonderwijs beslist uiteindelijk over de toelating.

Bezwaar tegen een beslissing van de PCL

Als ouders het niet eens zijn met een beslissing van de PCL, dan kunnen zij een bezwaarschrift indienen. De PCL vraagt vervolgens advies bij een regionale verwijzingscommissie voordat zij een beslissing op het bezwaarschrift neemt. Als ouders het met de uiteindelijke beslissing niet eens zijn, staat voor hen beroep open op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB).

Wachtlijsten

De wachtlijsten in het speciaal basisonderwijs nemen nog steeds af. Dit is het gevolg van de investeringen die basisscholen de afgelopen jaren hebben gedaan. Hierdoor is de kwaliteit van de zorg en het onderwijs aan leerlingen met een specifieke leer- en/of zorgbehoefte te verbeterd.
Ook de samenwerkingsverbanden zelf hebben maatregelen genomen om plaatsingslijsten te voorkomen of te verkorten. Zo is er een zorgteam ingesteld en is de ambulante begeleiding uitgebreid.

Geschillen samenwerkingsverband

Zijn er problemen binnen het samenwerkingsverband, dan kan het bevoegd gezag van een school bij de landelijke geschillencommissie 'Weer samen naar school' in beroep gaan. 

Financiering

Voor de opvang en begeleiding van zorgleerlingen ontvangen basisscholen en speciale scholen voor basisonderwijs jaarlijks een extra budget. Als in een samenwerkingsverband meer dan 2% van de leerlingen naar een speciale school voor basisonderwijs gaat, moeten basisscholen een deel van hun zorgbudget overdragen aan die school. Hoe meer leerlingen op de speciale school voor basisonderwijs, hoe minder middelen er dus beschikbaar zijn voor de zorg op de reguliere basisschool. Basisscholen hebben er daarom belang bij dat zij zorgleerlingen zelf kunnen opvangen.

Naast het extra zorgbudget zijn er extra financiële middelen beschikbaar voor de verbetering van de kwaliteit van de zorg en de aanpak van de wachtlijsten.

Resultaten en kwaliteit

Een belangrijk resultaat van het WSNS-beleid is dat inmiddels op elke reguliere basisschool een intern begeleider aanwezig is. Daarnaast zijn er meer instrumenten en materialen gekomen voor het onderwijs aan en de begeleiding van zorgleerlingen.

Verbetering kwaliteit

Het PO Platform Kwaliteit en Innovatie ziet er op toe dat de resultaten van de afgelopen jaren in het schooljaar 2006-2007 worden voortgezet.

Klik hier voor mee achtergrondinformatie over WSNS.